Організаційно-економічні основи створення екотехнопарків як інноваційних структур сталого розвитку
DOI:
https://doi.org/10.66416/2522-1620.4.2026.111-121Ключові слова:
екотехнопарк, екоіндустріальний парк, індустріальна симбіоза, сталий розвиток, циркулярна економіка, зелені інновації, промислова політика,, регіональний розвиток, економічна трансформаціяАнотація
Предметом дослідження. Предметом дослідження є організаційно-економічні умови створення екотехнопарків як виробничо-інноваційних структур, у яких просторове розміщення підприємств поєднується з індустріальним симбіозом, ресурсною ефективністю, екологічним управлінням, технологічним оновленням і залученням інвестицій у сталий розвиток територій.
Мета дослідження. Метою статті є визначення організаційно-економічних засад створення екотехнопарків як інноваційних структур сталого розвитку з урахуванням європейських підходів до екоіндустріальних парків, сучасної динаміки індустріальних парків України та потреб економічної трансформації промислових територій.
Методи дослідження. Використано методи теоретичного узагальнення, порівняльного аналізу, структурно-функціонального моделювання, статистичного групування, індикаторного зіставлення та логічного синтезу.
Результати дослідження. Доведено, що екотехнопарк доцільно розглядати як інституційно керовану виробничо-інноваційну систему, де технологічна інфраструктура, екологічні стандарти, інноваційні сервіси та економічні стимули підпорядковані логіці створення доданої вартості з нижчим ресурсним навантаженням. Встановлено, що кількісне зростання індустріальних парків України створює просторову базу для екомодернізації, однак не гарантує екотехнологічної якості без керуючої компанії нового типу, ресурсно-енергетичного аудиту, цифрової карти потоків, сумісного добору резидентів, змішаного фінансування та системи вимірювання результатів.
Сфера застосування результатів. Запропоновані положення можуть бути використані органами державної влади, територіальними громадами, керуючими компаніями індустріальних парків, інвесторами, девелоперами промислової нерухомості, закладами вищої освіти та проєктними командами зеленого промислового відновлення.
Висновки. Обґрунтовано, що створення екотехнопарків в Україні має спиратися на поетапну трансформацію індустріальних парків, міжнародні критерії екоіндустріальних парків, розвиток індустріальної симбіози, інтеграцію університетів і технологічних компаній у виробничі майданчики та прив’язку державної підтримки до вимірюваних результатів.
Посилання
1. Lippi, G., Evola, R. S., & Vesce, E. (2025). Industrial symbiosis patterns in eco-industrial parks: A sectoral analysis based on global empirical data. Journal of Cleaner Production, 529, 146807. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2025.146807
2. Zhang, H. (2025). Eco-industrial parks construction and industrial chain resilience. Frontiers in Sustainable Cities. https://doi.org/10.3389/frsc.2025.1663273
3. Ramírez-Rodríguez, L. C., Ormazabal, M., & Jaca, C. (2024). Mapping sustainability assessment methods through the industrial symbiosis life cycle for a circular economy. Sustainable Production and Consumption. https://doi.org/10.1016/j.spc.2024.08.005
4. Anelli, D., Morano, P., Fariello, F., & Sabatelli, E. (2026). Environmental, social and governance (ESG) assessment with a two-phase goal-programming-based optimization model. Frontiers in Built Environment. https://doi.org/10.3389/fbuil.2026.1731282
5. Xu, T. (2026). The path of urban sustainable development: The mechanism and heterogeneous effects of ecological industrial Parks in energy efficiency. Energy Policy. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2025.114466
6. Wu, H. (2026). The effect of national eco-industrial parks on city-level synergistic reduction in pollution and carbon emissions. Sustainability, 18(2), 598. https://doi.org/10.3390/su18020598
7. Boom-Cárcamo, E., & Peñabaena-Niebles, R. (2026). Industrial symbiosis in emerging countries: A study on economic, social and environmental business challenges. Results in Engineering, 109460. https://doi.org/10.1016/j.rineng.2026.109460
8. Marchenko, Ye. I. (2023). Eko-industrialni parky v Ukraini: problemy stanovlennia ta perspektyvy rozvytku [Eco-industrial parks in Ukraine: problems of formation and development prospects]. Derzhavne upravlinnia: udoskonalennia ta rozvytok, 8. https://doi.org/10.32702/2307-2156.2023.8.19 [in Ukrainian].
9. Kleshchov, A. Y. (2024). Ekoindustrialni parky yak instrument pidvyshchennia ekonomichnoi bezpeky Ukrainy [Eco-industrial parks as a tool for improving the economic security of Ukraine]. Business Inform, 9, 68-74. https://doi.org/10.32983/2222-4459-2024-9-68-74 [in Ukrainian].
10. Tokmakova, I. V., & Polozov, A. E. (2025). Stalyi rozvytok rehioniv Ukrainy: rol ekoindustrialnykh parkiv [Sustainable development of Ukrainian regions: the role of eco-industrial parks]. Visnyk ekonomiky transportu i promyslovosti, 90, 170-179. https://btie.kart.edu.ua/article/view/343410 [in Ukrainian].
11. Garbar, S. (2025). Industrial and eco-industrial parks as a tool for shaping the investment climate of Ukraine: transformation strategy and European experience. Social Development: Economic and Legal Issues, 9. https://doi.org/10.70651/3083-6018/2025.9.09
12. Ministry of Economy of Ukraine. (2023). Industrial parks in Ukraine - 2022. https://me.gov.ua/Documents/Detail?id=47454ed4-b60a-4f37-bb77-b7f3127742f8&lang=uk-UA&title=IndustrialniParkiVUkraini20 [in Ukrainian].
13. Made in Ukraine. (2024). Industrial Parks 2024. https://madeinukraine.gov.ua/industrialni_parky_2024.pdf [in Ukrainian].
14. Ministry of Economy of Ukraine. (2025). Report on baseline monitoring of the effectiveness of Resolution No. 644. https://me.gov.ua/Documents/Detail/26910c0a-d2eb-48a8-92dd-2c43e19ee804 [in Ukrainian].
15. Ministry of Economy of Ukraine. (2026). Made in Ukraine: 37 plants have been built or are under construction in industrial parks by the end of 2025. https://me.gov.ua/News/Detail/b023320c-fc61-4e81-add5-d2ebfc78edd2 [in Ukrainian].
16. Ministry of Economy of Ukraine. (2026). 650 new jobs: the government added two industrial parks to the register. https://me.gov.ua/News/Detail/8c3ac153-9d9f-4461-86a1-2f17301642e5 [in Ukrainian].
17. United Nations Industrial Development Organization, World Bank Group, & Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit. (2021). An International Framework for Eco-Industrial Parks, Version 2.0. https://openknowledge.worldbank.org/entities/publication/ff91fafb-d404-5ba6-82d8-595566675cca
18. Eurostat. (2025). Material flow accounts and resource productivity. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Material_flow_accounts_and_resource_productivity
19. Eurostat. (2025). Circular economy - material flows. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Circular_economy_-_material_flows
20. Eurostat. (2025). Municipal waste statistics. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Municipal_waste_statistics
21. Verkhovna Rada of Ukraine. (2012). On Industrial Parks: Law of Ukraine No. 5018-VI of 21 June 2012. https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/5018-17 [in Ukrainian].
22. European Commission. (2026). Circular Economy. https://environment.ec.europa.eu/strategy/circular-economy_en
23. European Union. (2023). Regulation (EU) 2023/956 establishing a carbon border adjustment mechanism. Official Journal of the European Union. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2023/956/oj/eng
Downloads
Опубліковано
Номер
Розділ
Ліцензія
Авторське право (c) 2026 Формування ринкових відносин в Україні

Ця робота ліцензується відповідно до Creative Commons Attribution 4.0 International License.


